ประวัติสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ
ประวัติศาสตร์และการพัฒนาของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เกี่ยวข้องสัมพันธ์กับแผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ จึงส่งผลให้มหาวิทยาลัยมีวิทยาเขตตามโครงสร้างด้านภูมิศาสตร์และกระจายไปตามภูมิภาคต่าง ๆ ที่แตกต่างไปจากใหาวิทยาลัยอื่น ๆ โดยทั่วไป ประกอบกับมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มีภารหลักที่สำคัญประการหนึ่งคือ การทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรมมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒในอดีต จึงมีบทบาทที่โดดเด่นอย่างมากในด้านการค้นคว้าวิจัยและการสืบสานกิจกรรมทางทางด้านศิลปวัฒนธรรม ได้แก่ สถาบันทักษิณคดีศึกษา วิทยาเขตสงขลา สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน วิทยาเขตมหาสารคาม รวมทั้งบทบาทในการจัดประชุมสัมมนาทางวิชาการและการจัดกิจกรรมทางด้านศิลปวัฒนธรรมอย่างต่อเนื่อง
ต่อมาวิทยาเขตต่าง ๆ ได้รับการสถาปนาเป็นมหาวิทยาลัยที่เป็นอิสระไปจากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จึงส่งผลทำให้บทบาทด้านศิลปวัฒนธรรมของมหาวิทยาลัยเกิดข้อจำกัดไม่อาจทำหน้าที่ตามภารกิจของสถาบันอุดมศึกษาได้อย่างสมบูรณ์
สถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ ก่อตั้งขึ้นโดย ศาสตราจารย์ ดร.วิรุณ ตั้งเจริญ อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ขณะดำรงตำแหน่งรองอธิการบดีฝ่ายศิลปวัฒนธรรม ได้เสนอโครงการจัดตั้งสถาบันวิจัยศิลปวัฒนธรรมต่อมหาวิทยาลัย เพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์และนโยบายของมหาวิทยาลัยด้านศิลปวัฒนธรรม โครงการจัดตั้งสถาบันวิจัยศิลปวัฒนธรรม ได้รับการอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัยให้เป็นหน่วยงานในกำกับของมหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2543 ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อจาก สถาบันวิจัยศิลปวัฒนธรรม เป็น สถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ ในวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2547 ตามประกาศสภามหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เพื่อให้เหมาะสมกับพันธกิจของสถาบัน ฯ