นิทรรศการออนไลน์
รำลึกคุณูปการ ศาสตราจารย์ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล

          "จากคำประพันธ์อมตะ “กล้วยไม้ มีดอกช้าฉันใด การศึกษาเป็นไป เช่นนั้น” สะท้อนถึงหัวใจของนักการศึกษาผู้ยิ่งใหญ่... ศาสตราจารย์ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ชายผู้มอบจิตวิญญาณให้แก่วิชาชีพครู และเป็นหนึ่งในผู้ร่วมถากถางทางเดินให้แก่มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ตั้งแต่ยุคบุกเบิก ร่วมย้อนรำลึกถึงมรดกทางปัญญา ความมุ่งมั่น และคุณูปการที่ยังคงเบ่งบานเป็นแรงบันดาลใจให้แก่ศิษย์เทา-แดง จากรุ่นสู่รุ่นไม่มีวันร่วงโรย" 

นักการศึกษาผู้ยิ่งใหญ่

          ศาสตราจารย์ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล เป็นนักการศึกษาผู้ยิ่งใหญ่ เป็นบุคคลสำคัญที่ได้พัฒนาและส่งเสริมการศึกษาในประเทศไทยให้เจริญก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง ตลอดระยะเวลาอันยาวนานที่ท่านรับราชการในฐานะข้าราชการกระทรวงศึกษาธิการ จนถึงตำแหน่งสูงสุด คือ ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ท่านได้สืบสานงานด้านการศึกษาซึ่งมีมาแต่เดิม รวมทั้งวางรากฐานสรรค์สร้างงานใหม่เป็นอเนกประการ ยังผลให้การศึกษาของประเทศไทยเจริญก้าวหน้าขึ้นอย่างมีระบบแบบแผน รวมทั้งการประสานประโยชน์กับนานาประเทศ เป็นเหตุให้การศึกษาทุกระดับเจริญวัฒนาขึ้นเป็นประจักษ์ชัดโดยทั่วกัน

เบื้องหลังงาน "สร้างครู" จากโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูงสู่วิทยาลัยวิชาการศึกษา

          ม.ล.ปิ่น เป็นบุคคลสำคัญที่ได้ส่งเสริมและพัฒนาการฝึกหัดครูให้ก้าวหน้าและมั่นคงมาโดยตลอดลำดับแรกของงานฝึกหัดครู ท่านได้เป็นหัวหน้าแผนกฝึกหัดครูมัธยมคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อปี พ.ศ. 2477 และได้จัดตั้งแผนกครูมัธยมขึ้นที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาในปี พ.ศ. 2490 (พัฒนาขึ้นเป็นวิทยาลัยวิชาการศึกษาปทุมวันในเวลาต่อมา) ท่านเห็นความสำคัญของการสร้างคนด้วยการสร้างครู ถ้าครูดีนักเรียนก็ย่อมจะดีด้วย แนวความคิดนี้จะสะท้อนให้เห็นจากบทประพันธ์สั้น ๆ ของท่านบทหนึ่งที่ชื่อว่า “สิ้นฝีมือ” ดังนี้

“ศิลปินสิ้นฝีมือมิสามารถ

ที่จะวาดภาพงามกว่านี้ได้

คือภาพเด็กที่กำลังเจริญวัย

กับครูที่อิ่มในวิทยา”

ในเรื่องของความเป็นครูท่านได้ชี้ให้เห็นความสำคัญของการเป็นครูไว้อย่างกระจ่างชัดในบทร้อยกรอง ที่ชื่อว่า “การเป็นครู”

                                      “การเป็นครูนั้นไซร้ไม่ลำบาก

                             แต่สอนดีนั้นยากเป็นหนักหนา

                             เพราะต้องใช้ศิลปวิทยา

                             อีกมีความเมตตาอยู่ในใจ”

วิญญาณครู ในกวีนิพนธ์ของ                  หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล

          กล้วยไม้มีดอกช้า      ฉันใด

การศึกษาเป็นไป               เช่นนั้น

แต่ออกดอกคราวไร            งามเด่น

งานสั่งสอนปลูกปั้น            เสร็จแล้วแสนงามฯ