ข่าว หน้าแรก เกี่ยวกับเรา อาคารสถานที่ การประกันคุณภาพ วิชาการและวิจัย ติดต่อเรา

เสน่ห์ท้องถิ่นไทย สำเนียงไหนเรียกว่า

31 ก.ค. 2564





           สุพรรณบุรีถือเป็นจังหวัดที่เป็นแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งในประเทศไทย ทั้งโบราณสถานที่ยังคงปรากฏให้เห็นในปัจจุบัน และวัฒนธรรมต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นประเพณี นิทานพื้นบ้านหรือเพลงพื้นบ้านได้ถูกสืบทอดมาอย่างยาวนาน และอีกสิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้ เรียกได้ว่าเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นของจังหวัด สุพรรณบุรีคือ สำเนียงเหน่อ ซึ่งในปัจจุบันถูกมองว่าเป็นเสียงพูดที่เพี้ยนแตกต่างไปจากสำเนียงกลาง เนื่องจากมีการออกเสียงวรรณยุกต์บางตัวที่ไม่เหมือนกับสำเนียงของคนกรุงเทพฯ

            เสียงเหน่อมีความหลากหลายกันไปตามแต่ละพื้นที่ อย่างเช่น เหน่อสุพรรณ เหน่อกาญจนบุรี เหน่อราชบุรี หรือเหน่อเพชรบุรี เป็นต้น สำเนียงเหน่อในแต่ละพื้นที่นี้ก็มีความแตกต่างกันไปอีก ผู้คนในท้องถิ่นนั้น ๆ   ก็สามารถที่จะแยกเสียงเหน่อออกได้ว่าคน ๆ นี้เป็นคนท้องถิ่นของตัวเองหรือไม่

                                                                                   

ภาพ  ท่าน้ำแห่งหนึ่งในแม่น้ำท่าจีน จังหวัดสุพรรณบุรี (ที่มา  https://www.facebook.com/Oldsiam/photos/a.291286654332242/1260916664035898/ )

            สิ่งที่น่าสนใจคือ ที่มาของเสียงเหน่อ ในงานเสวนาวิชาการ “สุพรรณบุรี มาจากไหน เหน่อสุพรรณ สำเนียงหลวงกรุงศรีอยุธยา” ณ โรงละครแห่งชาติ สุพรรณบุรี วันที่ ๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๗ สุจิตต์ วงษ์เทศ  ได้กล่าวไว้ว่า   “ สมัยที่การค้าโดยวิธีการโล้สำเภาเริ่มต้นและรุ่งเรือง การค้าขายจึงขยายตัวมาตั้งแต่ลุ่มแม่น้ำโขงจนมาถึงลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา กลุ่มตระกูลภาษาไทย - ลาว จึงกลายเป็นภาษากลางทางการค้าภายใน โดยมีศูนย์กลางการค้าขายบริเวณลุ่มแม่น้ำท่าจีนในเมืองสุพรรณบุรี  ทำให้กลุ่มภาษานี้ถูกแผ่ขยายออกไปรอบ ๆ ” อย่างไรก็ตาม เราไม่สามารถทราบที่มาได้ชัดเจนว่าสำเนียงเหน่อนั้นมีจุดเริ่มต้นมาจากที่ไหน แต่กลับไปคล้ายคลึงกับสำเนียงของคนลาวในหลวงพระบางเป็นอย่างมาก ซึ่งมีความเป็นไปได้ว่ามาจากการเคลื่อนย้ายของผู้คนอยู่บ่อยครั้ง ทำให้สำเนียงเหน่อมีความใกล้เคียงกันนั่นเอง

            คำกล่าวที่ว่าสำเนียงเหน่อสุพรรณเป็นสำเนียงหลวงมาก่อนนั้น เนื่องมาจากเมื่อมีการสถาปนากรุงศรีอยุธยาเป็นเมืองราชธานี ผู้คนหลั่งไหลกันเข้าสู่ศูนย์กลางเพื่อตั้งรกราก ทำให้เกิดการสันนิษฐานกันว่าสำเนียงที่ใช้กันในราชสำนักเป็นสำเนียงเหน่อ หรือที่เราเรียกกันว่าสำเนียงหลวง แม้ยังจะไม่มีหลักฐานที่พิสูจน์แน่ชัดว่าสำเนียงที่ใช้เป็นสำเนียงเหน่อจริงๆ หรือไม่ แต่ก็พอจะสังเกตได้จากการแสดงเสียงพากย์โขน ร่องรอยหลักฐานที่พอจะสันนิษฐานได้อีกประการคือ บทละครนอกในสมัยอยุธยาที่ลงอักขระวิธีแบบสำเนียงสุพรรณและสำเนียงนครศรีธรรมราช

            เมื่อตั้งข้อสันนิษฐานไว้ว่าสำเนียงเหน่อเคยเป็นสำเนียงหลวงในสมัยอยุธยา แล้วทำไมในปัจจุบันสำเนียงเหน่อแบบสุพรรณ จึงถูกมองว่าเป็นสำเนียงที่เพี้ยนไป ทั้งๆ ที่เคยเป็นสำเนียงที่ใช้กันในราชสำนักมาก่อน หลายคนอาจจะ     ยังไม่ทราบว่า ก่อนที่อยุธยาจะเป็นพื้นที่เมืองหลวง ยังเคยมีรัฐสุพรรณภูมิและละโว้เป็นเมืองหลวงอยู่ก่อนที่จะมีการก่อตั้งอยุธยาเป็นศูนย์กลาง ผู้คนจากสุพรรณภูมิและละโว้จึงเริ่มหลั่งไหลเข้ามาที่อยุธยา ดังนั้น จึงต้องมองย้อนกลับไปว่าราชธานีในยุคสมัยนั้นตั้งอยู่ที่ไหน หากราชธานีอยู่สุพรรณ สุพรรณก็ถือว่าเป็นสำเนียงหลวง หากราชธานีอยู่กรุงเทพฯ กรุงเทพฯก็ถือเป็นสำเนียงหลวง สำเนียงแบบสุพรรณจึงกลายเป็นเสียงเหน่อแทน

            สำเนียงแบบ “คนบางกอก” ก็เคยถูกมองว่าเป็นสำเนียงคนบ้านนอกเช่นกัน แต่เป็นสำเนียงบ้านนอกในสมัยกรุงศรีอยุธยา ซึ่งเป็นสำเนียงท้องถิ่นเฉพาะพื้นที่ คนบางกอกที่อาศัยอยู่บริเวณฝั่งพระนครในสมัยนั้นมีหลายเชื้อชาติ และด้วยความแตกต่างทางชาติพันธุ์ ทำให้สำเนียงกรุงเทพกลายเป็นสำเนียงท้องถิ่นอีกสำเนียงหนึ่ง ขณะที่ในปัจจุบัน นอกจากกรุงเทพฯ จะเป็นเมืองหลวงแล้ว ยังมีความเป็นไปได้อีกว่า สาเหตุที่สำเนียงกรุงเทพฯ ถูกใช้อย่างแพร่หลายนั้น เนื่องจากได้รับอิทธิพลมาจากสื่อรายการโทรทัศน์ วิทยุ ทำให้ผู้คนเลียนเสียงแบบสำเนียงกรุงเทพกันมากขึ้น

            สำเนียงท้องถิ่นในประเทศไทยมีความหลากหลายเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ และเป็นเสน่ห์ที่คนในท้องถิ่นภูมิใจ สำเนียงเหน่อไม่ได้เป็นเพียงแค่สัญลักษณ์ของผู้คนในแต่ละท้องที่ แต่เป็นวัฒนธรรมที่ถูกสืบทอดต่อกันมา ผ่านวิถีชีวิต   ผ่านการพูดคุยสื่อสารของคนในชุมชนมาอย่างยาวนาน และสำเนียงเหน่อที่เคยถูกล้อเลียนว่าเป็นสำเนียงบ้านนอก รวมถึงค่านิยมในปัจจุบันที่ลดทอนความสวยงามทางภาษาและสำเนียง ทำให้คุณค่าทางวัฒนธรรมเหล่านี้ถูกมองว่าน่าตลบขบขัน จนบางคนอาจจะลืมไปว่า นี่คือเอกลักษณ์ของท้องถิ่นอย่างแท้จริง

 

เรื่อง ศิริรัตน์ จันทร์วิโรจน์

พิสูจน์อักษร : ปยุต ถิระสาโรช

ข่าวศิลปวัฒนธรรมล่าสุด


นิทรรศการออนไลน์ โครงการแ...

18 ส.ค. 2564
โครงการแต่งกายผ้าไทยอย่างไรให้ทันสมัย      

นิทรรศการออนไลน์ โครงการม...

15 ส.ค. 2564
โครงการมหกรรมวัฒนธรรมและศิลปะนานาชาติ : Galleries Night 2021 FEEL TH

เสน่ห์ท้องถิ่นไทย สำเนียง...

31 ก.ค. 2564
      &n